Klankschalen & slaghout

Klankschalen en het bijbehorende slaghout. Aanslaan geeft een heldere toon die uitdooft; langs de rand wrijven houdt de toon staande.

De toon ontstaat doordat de wand in trilling komt en die trilling aan de lucht doorgeeft. Toonhoogte hangt af van diameter en wanddikte: groter en dunner is lager. Er bestaat geen standaardstemming, dus twee schalen van dezelfde maat klinken zelden gelijk.

Wrijven vraagt oefening. Houd de klopper rechtop, druk gelijkmatig tegen de buitenrand en beweeg langzaam en constant rond. Gaat het te snel of wisselt de druk, dan slaat de toon over of gaat de klopper ratelen. Begin langzamer dan je denkt nodig te hebben.

Zet een schaal op een kussen of ring en niet direct op een harde tafel — dat dempt de trilling en dus de klank. Houd hem bij het aanslaan losjes op de vlakke hand, niet met de vingers om de rand.

Wist je dat? De klassieke klankschaal is niet gegoten maar gehamerd: een schijf brons wordt gloeiend heet gemaakt en met de hand in vorm geslagen, honderden slagen lang, waarbij het metaal telkens opnieuw verhit moet worden. Die duizenden kleine deuken zijn de reden dat een handgehamerde schaal een rijkere, minder zuivere toon geeft dan een machinaal gedraaide.