Barnsteen

Barnsteen is geen steen maar hars: gestolde boomhars die miljoenen jaren onder de grond heeft gelegen en daarbij is uitgehard tot een vast, doorschijnend materiaal.

Het meeste Europese barnsteen komt uit het Oostzeegebied en is zo'n veertig miljoen jaar oud. Het ontstond in uitgestrekte naaldbossen waar de bomen om onbekende reden uitzonderlijk veel hars produceerden. Die hars droop langs de stam, ving onderweg insecten, veertjes en blaadjes op, en werd later door rivieren naar zee gevoerd en in sediment begraven. Daar verdampten de vluchtige stoffen langzaam en polymeriseerde de rest tot barnsteen.

Het is opvallend licht — het drijft in zout water, en dat is meteen de klassieke echtheidstest. Het is ook zacht (2 tot 2,5) en warm bij aanraking, anders dan echte steen die koel aanvoelt.

Behandel het als het organische materiaal dat het is: geen parfum, geen alcohol, geen schoonmaakmiddel, geen langdurige zon. Barnsteen kan uitdrogen en dan haarscheurtjes krijgen.

Wist je dat? Wrijf barnsteen over wol en het trekt haartjes en stofjes aan. De Grieken noemden het elektron en beschreven dat verschijnsel als eerste. Toen William Gilbert rond 1600 een naam zocht voor deze kracht, leidde hij die van het Griekse woord voor barnsteen af — en zo heet elektriciteit naar een stuk fossiele boomhars.