Chalcedoon

Chalcedoon is de verzamelnaam voor kwarts met kristallen die zo klein zijn dat je ze zelfs onder een loep niet los kunt zien. Agaat, carneool, jaspis en onyx zijn er allemaal varianten van.

Waar bergkristal in één doorzichtig kristal groeit, bestaat chalcedoon uit miljarden microscopische vezeltjes die als een dichte bundel naast elkaar liggen. Die structuur verstrooit het licht, wat het materiaal zijn wasachtige, half doorschijnende uiterlijk geeft.

Het slaat neer uit kiezelzuurhoudend water bij lage temperatuur, in holtes en scheuren van vulkanisch of sedimentair gesteente. Onder de naam chalcedoon in engere zin verkoopt men meestal het egaal blauwgrijze tot melkwitte materiaal, zonder de banden van agaat of de kleur van carneool.

Doordat er geen splijtvlakken zijn en de vezels alle kanten op wijzen, is chalcedoon uitzonderlijk taai. Het snijdt en polijst prachtig, wat het al millennia tot favoriet materiaal voor camee's en zegelstenen maakt.

Wist je dat? De naam gaat terug op Chalcedon, een havenstad tegenover Constantinopel aan de Bosporus, waar het materiaal in de oudheid verhandeld werd. De stad bestaat nog steeds — als Kadıköy, tegenwoordig een wijk van Istanbul.