Septarie

Een septarie is een concretie waarin de barsten opgevuld zijn met een ander mineraal. Doorgezaagd levert dat het karakteristieke geel-bruine netwerkpatroon op.

Het begint met een knol van kalkhoudende modder op de zeebodem, gevormd rond bijvoorbeeld een schelp of een stuk plantmateriaal. Naarmate die knol uitdroogt en krimpt, scheurt hij van binnenuit — net als opdrogende modder, maar dan in drie dimensies. Door die scheuren trekt later mineraalhoudend water dat er calciet (geel) of aragoniet afzet.

De naam komt van het Latijnse septum, tussenschot: de aders vormen wanden die het binnenste in kamers verdelen. Belangrijke vindplaatsen liggen in Madagaskar, Marokko en Utah.

Het gele calciet is zacht (3) en zuurgevoelig, de grijsbruine matrix harder. Bij het polijsten ontstaat daardoor een licht reliëf — dat hoort erbij.

Wist je dat? Hoe die scheuren precies ontstaan is nog altijd niet sluitend verklaard. Er zijn minstens vijf concurrerende theorieën, van uitdroging tot gasvorming door rottend organisch materiaal in de kern. Je houdt een steen vast waarover geologen het nog steeds oneens zijn.